10 497 z 20 000 podpisów

Adresaci Posłowie i Posłanki Sejmu RP i Senatorowie i Senatorki Senatu RP

Szanowni parlamentarzyści i parlamentarzystki,

domagamy się natychmiastowego uchwalenia specjalnej ustawy o czystym powietrzu. Potrzebujemy jej, żeby położyć kres zanieczyszczeniu powietrza w Polsce, które poważnie szkodzi naszemu zdrowiu i życiu. Jak długo jeszcze mamy czekać i umierać przez smog?!

Dotychczasowe działania, podejmowane głównie lokalnie, są niewystarczające. Potrzebna jest specjalna, kompleksowa ustawa, która odpowie na nieefektywność dotychczasowych regulacji i podejdzie do naszego zdrowia na poważnie.

Walka ze smogiem to złożony proces. Wymaga skutecznego zmierzenia się zarówno z zanieczyszczeniami ze spalania paliw stałych i śmieci w gospodarstwach domowych, jak i z tymi pochodzącymi z transportu, w tym z samochodów z silnikiem diesla. Zajęcie się tylko jednym obszarem nie rozwiąże problemu. Od ustawy oczekujemy konkretnych zobowiązań w sprawie terminów, rozwiązań, finansowania i zaplanowania oraz realizacji działań na rzecz czystego powietrza, a także zadbania przy tym o osoby w ubóstwie energetycznym. Działania muszą zostać podjęte w sposób skoordynowany na poziomie centralnym, regionalnym i samorządowym.

Codziennie z powodu zanieczyszczenia powietrza umiera ok. 130 osób, co rocznie daje liczbę prawie 50 tys. przedwcześnie zmarłych [1]. Przy obecnych planach i zaangażowaniu polityków czyste powietrze możemy mieć za nawet 100 lat [2]! Oznacza to kolejnych ponad dwa miliony ofiar smogu w ciągu 50 lat. Posłowie i posłanki, senatorowie i senatorki – najwyższy czas na uratowanie tych żyć. Domagamy się przygotowania wyjątkowej ustawy, która zatrzyma smog w Polsce!

Czego dokładnie sie domagamy od specjalnej ustawy antysmogowej?

  1. maksymalne zaostrzenie poziomów alarmowania/informowania o przekroczeniach norm jakości powietrza,
  2. całkowite odejście od palenia węglem i innymi paliwami stałymi w gospodarstwach domowych [3], poprzez łącznie:
    1. docelowo wprowadzenie jednolitego dla całego obszaru kraju zakazu spalania paliw stałych w kotłach w gospodarstwach domowych i przedsiębiorstwach nieobjętych innymi przepisami (do 10 lat od przyjęcia ustawy)
    2. docelowo, wprowadzaną etapowo wymianę wszystkich pieców i kotłów przydomowych na podłączenia do sieci ciepłowniczej lub nieemisyjne lub nisko-emisyjne źródła ciepła (OZE [4]), którym towarzyszy program termomodernizacji. Etapy wymiany:
      • w ciągu 3 lat wymiana wszystkich pieców o standardzie poniżej normy V,
      • w ciągu 10 lat wymiana wszystkich pieców i kotłów o normie V,
    3. wprowadzenie najwyższych norm jakości dla paliw stałych spalanych w piecach i kotłach w gospodarstwach domowych i przedsiębiorstwach nieobjętych innymi przepisami.
  3. wprowadzany etapowo w ciągu trzech lat zakaz wjazdu do miast, w których przekraczane są normy dwutlenku azotu (NO2) [5], dla pojazdów z silnikiem diesel poniżej normy EURO 6 [6] oraz:
    • wprowadzenie wysokiej akcyzy na używane samochody z silnikiem diesla sprowadzane z zagranicy
    • wprowadzenie kontroli i kar za wycinanie filtrów ograniczających emisję spalin samochodowych.
  4. program osłonowy dla osób w sytuacji ubóstwa energetycznego lub nim zagrożonych (finansowanie termomodernizacji, podłączenia do sieci ciepłowniczej lub źródła ciepła z OZE i uwzględnienie kwestii wykluczenia transportowego w przypadku posiadania pojazdu z silnikiem diesla niespełniającego normy EURO 6),
  5. jasne zasady współpracy samorządu i rządu wraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (podział zadań, odpowiednie przepisy zapewniające narzędzia realizacji i kontroli) wraz ze wskazaniem i zagwarantowaniem źródeł finansowania oraz poprawienie przepisów dotyczących kontroli przestrzegania i egzekucji przepisów.
  6. [1] EEA Report No 12/2018, 28 padziernika 2018, European Enviroment Agency.

    [2] Informacja o wynikach kontroli Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami, 28 sierpnia 2018, Najwyższa Izba Kontroli.

    [3] A także w przedsiębiorstwach nieobjętych innymi przepisami.

    [4] Odnawialne Źródła Energii takie jak wiatr lub słońce.

    [5] W Niemczech „zakaz wjazdu dla samochodów z silnikami Diesla będą mogły wprowadzić te miasta, w których w ciągu roku przekraczany jest limit zawartości dwutlenku azotu wynoszący 40 mikrogramów na 1 m³.” Przełomowy wyrok sądu. Niemcy na potęgę sprzedają stare diesle, MotoPL, 2 marca 2018 r.

    [6] Najwyższa z istniejących norm czystości silników diesel.

    Pytania i odpowiedzi

    Co to są paliwa stałe?

    Są to materiały w postaci stałej, które można spalić w celu otrzymania ciepła. Należą do nich węgiel, drewno, muł, miał czy śmieci.


    Czemu apelujemy o odejście od spalania paliw stałych i kopalnych?

    Jedną z głównych przyczyn smogu (zwłaszcza pyłów pm 2,5 i pm 10) jest spalanie paliw stałych: węgla i drewna. Wyeliminowanie smogu musi oznaczać rezygnację z tych paliw. Lokalne uchwały antysmogowe uwzględniają tę kwestię. Dla przykładu w Krakowie od 1 września 2019 nie będzie można spalać węgla i drewna.

    Odejście od spalania węgla i gazu (paliw kopalnych) jest elementem polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Dotyczy ona również indywidualnych palenisk. UE planuje, że do 2050 roku żaden dom w Europie nie może czerpać energii (w tym cieplnej) z paliw kopalnych. Spalanie węgla i gazu powoduje emisję CO2, gazu w największym stopniu odpowiedzialnego za zmiany klimatu.

    W Polsce elementem, który wiąże smog i zmiany klimatu jest węgiel. Uzależnienie produkcji energii (w tym cieplnej) od tego surowca jest w dużym stopniu odpowiedzialne i za zanieczyszczenie powietrza pyłami zawieszonymi, i za relatywnie wysoki poziom emisji CO2.


    Jakie są źródła smogu?

    "Główną przyczyną niedostatecznej jakości powietrza w Polsce jest emisja pyłów zawieszonych [PM10, PM2,5] i B(a)P [bezno(a)piren] z domowych pieców i lokalnych kotłowni węglowych, w których spalanie węgla odbywa się w nieefektywny sposób. Jest to tzw. niska emisja. Jej cechą charakterystyczną jest to, że powodowana jest przez liczne źródła wprowadzające do powietrza niewielkie ilości zanieczyszczeń. " [Dbaj o zdrowie - nie oddychaj, Najwyższa Izba Kontroli, 11 września 2018 r.]

    "Poważnym źródłem zanieczyszczeń jest transport, czyli pojazdy spalinowe. W polskich miastach na 1000 mieszkańców przypada obecnie więcej aut niż w wielu miastach Europy Zachodniej, dodatkowo są to często pojazdy stare i emitujące bardzo duże ilości zanieczyszczeń." [Skąd się bierze smog?, Polski Alarm Smogowy, 28 stycznia 2016 r.]

    Zanieczyszczenia transportowe, przyczyniają się w dużym stopniu do przekraczania norm przede wszystkim tlenku azotu (NO2). Więcej o procentowym udziale różnych źródeł emisji pyłów zawieszonych PM10, PM2,5 i tlenku azotu dowiesz się z Raportu Ochrona Powietrza Przed Zanieczyszczeniami Najwyższej Izby Kontroli z wrzesnia 2018 r., strona 54, https://www.nik.gov.pl/plik/id,18090,vp,20682.pdf.


    Skąd wziąć pieniądze na realizację postulatów i dlaczego postulujemy drastyczne ograniczenie zanieczyszczeń w 3 lata?

    3 lata to perspektywa czasu, która pozwala na zintensywfikowane działania i oszczędzenie dzięki nim kolejnych żyć mieszkańców i mieszkanek Polski. Co roku z powodu smogu umiera 47,5 tys. osób. Kolejne lata to kolejne możliwe uratowane życia idące w miliony. Zgodnie z szacunkami Najwyższej Izby Kontroli obecne działania i rozwiązania skierowane na walkę ze smogiem pozwolą nam rozwiązać ten problem w... 50 do 100 lat.

    Tymczasem posiadamy wszelkie niezbędne środki i do działania i zapobieżeniu temu kryzysowi zdrowia publicznego. Rząd jeszcze w 2018 r. uruchomił program Czyste Powietrze, w ramach którego na walkę ze smogiem miało zostać wydanych 103 mld złotych - w tym głównie ze środków europejskich. Tyle, że niewłaściwie wydanych: na wymianę grzewczych instalacji węglowych na węglowe, a nie na źródła ciepła z odnawialnych źródeł energii. To podważyła właśnie Unia Europejska. Brakuje determinacji więc przede wszystkim woli politycznej do zdecydowanych, właściwych i dobrze skoordynowanych działań rządu we współpracy z samorządami.



Następny krok - podziel się!

Jeżeli chcesz pomóc tej sprawie, zachęć znajomych i bliskich do podpisania apelu!

Kliknij w jeden z przycisków z prawej strony, aby zachęcić Twoich znajomych do udziału w kampanii.

Możesz również poinfomować znajomych przez wysłanie im e-maila zawierającego link do apelu: http://akcja.link/wstrzymajsmog.

Przykładowa treść e-maila:

Witajcie!

Na stronie Akcji Demokracji możesz znaleźć apel do parlamentarzystów o zdecydowane działania w walce ze smogiem. Aby go podpisać trzeba przejść http://akcja.link/wstrzymajsmog i kliknąć odnośnik.

Pozdrawiam

Dorzucisz się?

Jeśli uważasz, że to co robimy jest ważne i chcesz wesprzeć nasze kolejne kampanie, prosimy Cię o wpłacanie choćby 5 złotych. Dążymy do tego, żeby Akcja Demokracja utrzymywała się z wpłat indywidualnych osób, ponieważ to pozwala nam zachować niezależność od instytucji, korporacji, rządów. Chcemy być odpowiedzialni jedynie przed ludźmi, dla których działamy. Dorzuć się do wspólnej sprawy!

Nasze wydatki utrzymujemy na niskim poziomie. Pieniądze, które otrzymujemy od grantodawców wydajemy na: płace dla kilkuosobowego zespołu, niewielkie koszty biurowe, utrzymanie infrastruktury technologicznej potrzebnej do prowadzenia akcji oraz na działania związane z prowadzeniem kampanii. Na koniec każdego roku podajemy do publicznej wiadomości nasze wydatki. Przejrzystość finansowa jest dla nas bardzo ważna.

Jeśli chcesz wesprzeć nasze działania i wpłacić pieniądze, przyjmujemy darowizny poprzez bezpieczną platformę do płatności PayU. Pamiętaj, żadna kwota nie jest za mała.

Wpłacam 0 miesięcznie

Twoja wpłata to

Jednorazowo Miesięcznie

Kwota

Dziękujemy za Twoją darowiznę. Prosimy czekać, następuje proces weryfikacji Twoich danych.

Inne sposoby na dokonanie wpłaty:


Zobacz regulamin darowizn